W drugim dniu maja środowiska polonijne na całym globie świętują Dzień Polonii i Polaków za Granicą. W tym roku uroczystości te miały miejsce w Warszawie. Wzięła w nich udział liczna delegacja Polaków na Litwie.

ŚWIĘTO POLONII
Przed jedenastu laty Senat Rzeczypospolitej Polskiej ustanowił Dzień Polonii i Polaków za Granicą.

Tegoroczne centralne uroczystości, z udziałem liderów środowisk polonijnych ze Starego Kontynentu i obu amerykańskich, gdzie są duże skupiska Polaków, odbyły się w Warszawie.

Najliczniejsze przedstawicielstwo mieli Polacy z Litwy. Delegacji Związku Polaków na Litwie towarzyszyły zespoły artystyczne: „Zgoda”, „Wileńszczyzna”, Kapela Wileńska oraz Ewelina Saszenko.

Uroczystości poprzedziła Msza św. w archikatedrze warszawskiej pw. św. Jana Chrzciciela. Eucharystii przewodniczył abp Józef Kowalczyk – prymas Polski, w koncelebrze innych księży.

Po nabożeństwie od bazyliki do Pałacu Prezydenta wyruszył pochód uczestników święta. Tam z rąk Bronisława Komorowskiego polonusi otrzymali flagi Rzeczypospolitej Polskiej.

W sercu Warszawy – na Krakowskim Przedmieściu – była ustawiona scena, na której kunszt artystyczny zaprezentowali artyści z Czech, Ukrainy i Litwy.

Z UDZIAŁEM GŁOWY PAŃSTWA
Prezydent Komorowski zmierzając na spotkanie z liderami organizacji polonijnych, które odbyło się w Domu Polonii, zatrzymał się przy scenie, by obejrzeć występ reprezentacyjnego zespołu ZPL „Zgoda”.

Nieco później wręczył odznaczenia państwowe Piotrowi Małoszewskiemu – liderowi Konwentu Organizacji Polskich w Niemczech, posłowi Jarosławowi Narkiewiczowi – członkowi Zarządu Związku Polaków na Litwie oraz działaczom Stowarzyszenia „Wspólnota Polska”.

Podczas spotkania w Domu Polonii nastąpił również uroczysty moment ogłoszenia zbiórki publicznej, której celem jest zdobycie środków na budowę Parku Pamięci Narodowej w miejscu urodzenia Józefa Piłsudskiego.

Organizatorem warszawskich uroczystości było Stowarzyszenie „Wspólnota Polska”.

Prezydent Bronisław Komorowski podczas wizyty w Puńsku w końcu kwietnia zaznaczył, że przyszłość stosunków polsko-litewskich jest na tyle ważna, że warto w obu krajach „wykonać wysiłek” na rzecz dostrzeżenia wagi problemów mniejszości narodowych.

Wcześniej szef państwa spotkał się tam z młodzieżą, a potem z przedstawicielami mniejszości litewskiej. Spotkania odbyły się w tamtejszym liceum z litewskim językiem nauczania. Prezydent wziął też udział we Mszy św. po litewsku w puńskim kościele.

Młodzież litewska pytała Komorowskiego m.in. nie o polskim systemie edukacyjnym, tylko o litewskiej ustawie oświatowej. Podtekst pytania był raczej wiadomy. Ale, zaraz. Jakoś nie dowiodło się słyszeć, by polscy uczniowie z Wileńszczyzny podczas spotkania z Valdasem Adamkusem czy Dalią Grybauskaitė rzucałyby cień na polskich Litwinów. Cóż, zostawiamy to bez głębszego komentarza…

Polscy Litwini strzelili swe cztery problemy, o których niedawno pisaliśmy w NG. To ich prawo. Należy to uszanować. Ale, chyba nie liczą na to, że Komorowski wtrąci się w sprawę nie samorządowego, tylko kościelnego cmentarza w Berżnikach? Że będzie wywierać naciski na miejscowe sejneńskie władze, by zmieniały nazewnictwo ulic?

Liderzy społeczności litewskiej w Polsce w wywiadach dla mediów jednogłośnie twierdzili, że są rozczarowani wizytą. Jeden publicysta w wydawanym w Polsce dwutygodniku litewskim nawet wyraził żal, iż Komorowski nie siał gołosłownych obietnic, jak to wcześniej robili wpływowi politycy podczas spotkań na Sejneńszczyźnie.

Widocznie rozczarowani są czołowi litewscy politycy o zapatrywaniach nacjonalistycznych, którzy liczyli (o ile tak było), że ostatnio po zrezygnowaniu Grybauskaitė z zaproszenia Komorowskiego, kiedy to polski przywódca udaje się do Puńska, czyni przy tym ukłon w kierunku oficjalnego Wilna. Ale chyba Komorowskiemu chodziło bardziej o zwrócenie uwagi na fakt, iż mniejszość litewska w Polsce w kontekście respektowania praw, ma się znacznie lepiej od społeczności polskiej na

Litwie. Jeżeli wizycie przyświecał podobny cel, to został osiągnięty.

Wisagiński Oddział Związku Polaków na Litwie 4 maja miał swoją konferencję sprawozdawczo-wyborczą. Liczący 69 członków oddział zrzesza ich w siedmiu kołach. Delegaci z kół oraz ich prezesi wysłuchali sprawozdania dotychczasowego prezesa oddziału Zygfryda Binkiewicza. Został on przez rodaków wybrany też na następną kadencję, by kierować pracą oddziału miasta litewskiego atomu. Wiceprezesem została Walentyna Bajazitowa, utworzono również zarząd i zatwierdzono delegatów na XIII zjazd ZPL.

Po obradach czekała uroczysta akademia oraz koncert zespołu „Tumielanka”, poświęcone Dniu Polonii i Polaków za Granicą oraz Konstytucji 3 Maja. Z historią powstania pierwszej w Europie Ustawy Zasadniczej zebranych zapoznał Jan Lipiński. Gościem świątecznego popołudnia u wisagińskich Polaków był poseł na Sejm RL Rokas Žilinskas, m. in. kurujący sprawy energetyki atomowej na Litwie. Ten często kontrowersyjnie oceniany polityk, chciał poznać członków Wisagińskiego Oddziału ZPL, warunki w jakich działają.

Orański Oddział Związku Polaków na Litwie liczebnie raczej nieliczny – skupia w swych szeregach 120 członków. Jego koła są w Kijuciach – najliczniejsze, bo liczące 70 osób, Dubiczach (30 osób) oraz nowo utworzone w Widzianach (20 osób). Jego prezesem jest Irena Dowiat. Na konferencji sprawozdawczo-wyborczej, która się odbyła w Kijuciach, po wysłuchaniu sprawozdania prezes Ludmiły Bliźniewicz i komisji rewizyjnej przystąpiono do wyborów kierownictwa oddziału na kolejną kadencję. Jednogłośnie postanowiono, że pełnić obowiązki prezesa będzie nadal Ludmiła Bliźniewicz, której energia i zdolności organizatorskie pięknie służą sprawie integracji rodaków na Ziemi Orańskiej.

W konferencji sprawozdawczo-wyborczej Oddziału Związku Polaków na Litwie „Lauda” uczestniczyło 43 delegatów. Reprezentowali oni Polaków zamieszkałych na Laudzie, w Kiejdanach, Szawlach, Poniewieżu i okolicach. Wieloletni prezes oddziału Irena Duchowska złożyła sprawozdanie z pracy w ciągu ostatniej kadencji. Działalność tego oddziału wielce się przyczynia do popularyzowania kultury polskiej na ziemiach, które kiedyś zamieszkałe w niemałym stopniu przez Polaków, dziś posiadających jedynie małe wysepki polskości, oddalone są od zwarcie zamieszkałych przez ludność polską terenów.

Na konferencji oceniono pracę pani prezes i w dowód zaufania zaproponowano, by też w następnej kadencji Irena Duchowska stała na czele oddziału.

Podczas obrad zatwierdzono wybranych przez koła kandydatów na XIII zjazd ZPL.

Wiele było w naszej historii zdarzeń i okresów historycznych, kiedy naród  musiał się wykazać hartem ducha oraz wiarą, że „jeszcze Polska nie zginęła” i porywał się do walki nie zawsze licząc siły na zamiary. Bo honor i umiłowanie wolności były  najważniejszym drogowskazem. Nieraz też krew się polska lała w obronie wolności „waszej”, bośmy „naszą” wolność cenić byli nauczeni. Tak też było podczas II wojny światowej. Żołnierz polski walczył na wszystkich jej frontach i szedł do  Ojczyzny przez stepy Kazachstanu, zaspy Syberii, piaski pustyni, norweskie fiordy i lotniska Wielkiej Brytanii. Od pierwszego do ostatniego jej dnia – sześć długich lat… Przez noc okupacji, tułaczkę, budząc podziw swą walecznością i męstwem. To im – bohaterom II wojny światowej z Westerplatte, Powstania Warszawskiego i spod Monte Cassino oddaliśmy hołd w Alei Pamięci Narodowej w Zułowie.

Tego roku już po raz trzeci Związek Polaków na Litwie upamiętniając w pierwszej dekadzie maja przypadające święta: Dzień Polonii i Polaków za Granicą, Dzień Konstytucji 3 Maja, a także datę zakończenia II wojny światowej, Dzień Ponarski oraz rocznicę śmierci wskrzesiciela Państwa Polskiego Marszałka Józefa Piłsudskiego zaprosił rodaków do Zułowa, by zasadzeniem kolejnych dębów i ustawieniem stel oddać hołd pamięci tym, kto dla Ojczyzny – jej wolności, rozwoju i potęgi nie żałował wysiłku czy to żołnierskiego, czy też pracy, jak też tego, co człowiek ma najcenniejszego – życia.

JAK SIĘ TO ZACZĘŁO
Aleja Pamięci Narodowej została zapoczątkowana w dniu 8 maja 2010 roku. Zasadzono w niej dwa pierwsze dęby i ustawiono stele oddając hołd ofiarom mordu katyńskiego dokonanego na ponad 20 tys. polskich oficerów.

Mijało 70 lat od zbrodni stalinowskich oprawców, a świat o Katyniu – w tym Rosja – tak naprawdę się dowiedział poprzez kolejną tragedię, jaka spotkała naród polski: w katastrofie samolotowej pod Smoleńskiem zginęło 95 osób przedstawicieli władz państwowych, Sejmu i Senatu, dowództwa wojskowego i organizacji patriotycznych wraz z prezydentem Polski, sygnatariuszem Karty Polaka Lechem Kaczyńskim.

Uczciliśmy ich pamięć – również tu, na Ziemi Wileńskiej – zbrodnia i zbrodniarze zostali nazwani, a ich ofiary godnie uhonorowane.

Przed rokiem obchodząc majowe rocznice w Alei Pamięci Narodowej znalazły się dęby ku czci błogosławionego Jana Pawła II, legendarnego dowódcy AK generała Aleksandra Krzyżanowskiego „Wilka”, wielkiego przyjaciela Ziemi Wileńskiej, pierwszego prezesa Stowarzyszenia „Wspólnota Polska”, Marszałka Senatu, profesora Andrzeja Stelmachowskiego. Tego dnia hołd pamięci oddaliśmy też ofiarom jednej z największych zbrodni, która zabrała około stu tysięcy ludzkich istnień, dokonanej w Ponarach przez zbrodniarzy hitlerowskich i ich litewskich pomagierów. Zbrodni, która czeka na prawdę o ofiarach i mordercach.

SZTAFETA TRWA
Ubiegłej niedzieli przywołaliśmy w pamięci – trzy wydarzenia, trzy epizody bohaterskiej walki uciemiężonego, ale niezwyciężonego narodu podczas II wojny światowej: Westerplatte, Monte Cassino i Powstanie Warszawskie.

Na uroczystość do Zułowa przybyli przedstawiciele Związku z Wilna, rejonów wileńskiego, solecznickiego, święciańskiego, członkowie organizacji polskich działających na Litwie. Cieszył widok młodzieży. Młodzi ludzie są tu nie tylko gośćmi podczas uroczystości, ale też aktywnie uczestniczą w pracach porządkowych. Są to studenci, członkowie zespołów artystycznych zrzeszonych w kołach Związku.

Można śmiało powiedzieć, że młodzi tego dnia dominowali: harcerze z drużyn wileńskich oraz „Burza” z Kowalczuk na czele z przewodniczącym Związku Harcerstwa Polskiego na Litwie, dyrektorem Gimnazjum im. Jana Pawła II Adamem Błaszkiewiczem godnie pełnili wartę honorową, swój program koncertowy zaprezentować w Zułowie wyraził chęć zespół „Sto uśmiechów” (kierownik Marzena Grydź) i aktorzy Polskiego Studia Teatralnego w Wilnie (kierownik Lilija Kiejzik).

Z Polski przybyła przesympatyczna orkiestra dęta „Quantum” z Rychwał wraz z mażoretkami, które w swych biało-czerwonych strojach pięknie się prezentowały na zielonej murawie Zułowa. Obecnych wprost oczarował występ akompaniatora i solisty z Białegostoku Marka Fedorowa i Macieja Nerkowskiego, którzy wykonaniem pieśni patriotycznych i popularnych polskich piosenek uświetnili część artystyczną imprezy.

Mija godzina 15.00. Prowadzący uroczystość sekretarz ZPL Edward Trusewicz zaprasza do zabrania głosu prezesa Związku Michała Mackiewicza. Przedstawił on zebranym w skrócie historię odrodzenia Zułowa, kiedy to w 2005 roku Związek Polaków na Litwie wszedł w posiadanie tego skrawka ziemi, gdzie się urodził Marszałek i zabrał się do żmudnej pracy. Obok dębu, zasadzonego przed II wojną światową, mającego zapoczątkować Rezerwat Pamięci Marszałka, stanął kamień pamiątkowy ku czci Józefa Piłsudskiego, znalazły się zadbane trawniki i klomby, drzewka dekoracyjne i krzewy.

Ten, kto był tu przed kilku laty może stwierdzić, że krajobraz tego miejsca zmienił się nie do poznania: zniknęły pozostałości fundamentowe byłych ferm kołchozowych, wybujałe zarośla…

Prezes zaznaczył, że cały wysiłek jest kierowany na to, by teren byłego majątku uzyskał odpowiednią rangę, był godny pamięci zarówno Marszałka, jak i jego brata – Bronisława Piłsudskiego – naukowca. Jest to sprawa honoru członków Związku.

Dając sygnał do rozpoczęcia uroczystości, Michał Mackiewicz poprosił prezesów kół i oddziałów o złożenie wieńców przy pomniku upamiętniającym miejsce przyjścia na świat Marszałka Polski, Józefa Klemensa Piłsudskiego.

WESTERPLATTE – POCZĄTEK II WOJNY ŚWIATOWEJ
A na prowizorycznej scenie aktorzy Polskiego Studia Teatralnego przywoływali strofami wierszy pamięć o bohaterskich obrońcach Westerplatte. Prowadzący – Edward Trusewicz – podaje fakty: mieli bronić się 6 godzin, wytrwali 7 dni pod nawałą ognia z morza, nieba i lądu. Już hitlerowska czarna dżuma zalewała cały kraj, a oni trwali… Bez jedzenia, wody, na małym skrawku polskiej ziemi, za który czuli się odpowiedzialni. Major Sucharski i jego mężni towarzysze nawet na wrogach zrobili wrażenie…

Do zasadzenia dębu dla obrońców Westerplatte udaje się prezes Wileńskiego Oddziału Miejskiego ZPL Alicja Pietrowicz, młodzież z zespołu „Sto uśmiechów”. Na steli przy młodym dąbku poetyckie strofy: „W Gdańsku staliśmy tak jak mur/ Gwiżdżąc na wrogą???? armatę/ teraz wznosimy się wśród chmur/ żołnierze z Westerplatte”.

Z ZIEMI WŁOSKIEJ – DO POLSKI
Kolejne słowa o tych, co „ginęli za swoją i ludzkości sprawę” – żołnierzach spod Monte Cassino. To oni za trzecim podejściem zdobyli to wzgórze w maju 1944 roku – 2 Korpus Polski generała Władysława Andersa. Na cmentarzu w dalekim włoskim miasteczku leży około tysiąca poległych polskich chłopaków, również z Wileńszczyzny.

Generał Anders wyraził wolę, by po śmierci być pochowanym wśród nich. Tam jest jego grób. Nie po raz pierwszy w naszej historii szło się z ziemi włoskiej do polskiej, znacząc drogi polskimi mogiłami…

Młody dąbek przypomni o nich tu, na Ziemi Wileńskiej, jak „Polak z honorem brał ślub”. Napis na steli daje odpowiedź na retoryczne pytanie, gdzie należy szukać polskich granic: „trzeba ich szukać w rytmie kaemów, w chrzęście pancerzy. My już to wiemy, stara nauka polskich tułaczy, polskich żołnierzy”.

Członkowie Święciańskiego Oddziału Rejonowego ZPL, słuchacze Uniwersytetu Trzeciego Wieku z Solecznik oddają hołd rodakom – poległym na włoskiej ziemi.

BOHATERSKA WARSZAWA
„Salwami strzela słowo Polska – niezwyciężona, niezmożona” – są to słowa o Powstaniu Warszawskim. 1 sierpnia 1944 roku stanęli do nierównej, brawurowej walki z okupantem żołnierze AK, harcerze, ludność cywilna…

Zniszczone, zrównane z ziemią ukochane miasto – stolica, 16 tysięcy poległych żołnierzy, tysiące wymordowanych cywilów, których rozwścieczony wróg używał jako żywej tarczy, nieudolna pomoc aliantów i zatrzymana ofensywa sowiecka…

Jakby tego było mało, do dziś trwa dyskusja: czy było warto. Rozważając z pozycji chłodnej kalkulacji, widocznie nie było warto. Ale gdyby takie pytania zadawali sobie wszyscy ci, co wykonywali rozkazy, wyzwalali metr po metrze zniewoloną Ojczyznę, walczyli w podziemiu w ciągu sześciu lat okupacji, czy upragniony dzień zwycięstwa w ogóle by nastąpił?

Harcerze wraz z gośćmi z Polski zasadzili dąbek ku czci chłopaków od „Parasola”, z batalionu „Zośka” i tysięcy innych powstańców. Niech „purpura krwi” ich „rubinem zapłonie w umiłowanej Polski złocistej koronie” – to o ich heroicznej i nierównej walce w ciągu 63 dni powstania głosi napis na steli.

MODLITWA I HOŁD MŁODYCH
Modlitwę za dusze zmarłych odczytał i wyświęcenia stel dokonał ksiądz Andrzej Jasiński z miejscowej parafii. Uroczystość i powagę chwili dopełniały dźwięki muzyki.

Pieśni patriotyczne i wspaniałe tańce w wykonaniu kilku grup wiekowych zespołu „Sto uśmiechów” złożyły się na koncert, który zwieńczył majową uroczystość w Zułowie.

Jakże pięknie w tej scenerii prezentowali się dzieci i młodzież w strojach szlacheckich i mundurach ułańskich, rwących oczy strojach krakowskich i zwiewnych sukniach panien płynących w takt cudownego walca Wojciecha Kilara z fimu „Noce i dnie”.

Na licznie zebranych rodaków czekała grochówka i żołnierska kasza, a piękna pogoda sprzyjała temu, by nikt z odjazdem nie śpieszył.

Wileński Oddział Miejski Związku Polaków na Litwie należy do najliczniejszych – w jego szeregach jest dziś 1923 członków zrzeszonych w 69 kołach. Są tu koła, które powstały w pierwszych latach odrodzenia i do dziś słyną ze swej aktywności. Powstają również nowe, w tym młodzieżowe. I to cieszy najbardziej.

DOSTRZEC I DOCENIĆ LUDZI I INICJATYWY
Obrady XIII konferencji sprawozdawczo-wyborczej, która się odbyła 6 maja rozpoczęto odśpiewaniem „Roty”. Po spełnieniu wszystkich formalnych procedur, potrzebnych do sprawnej pracy konferencji, prezes Wileńskiego Oddziału Miejskiego ZPL Alicja Pietrowicz w swym referacie bardzo szczegółowo i z zaangażowaniem scharakteryzowała zarówno działalność oddziału, jak też stan, wyzwania i zagrożenia, jakie zaistniały w ciągu trzech lat mijającej kadencji i jakim musieli sprostać wileńscy Polacy.

W referacie praktycznie nie pominięto żadnej ze sfer działalności, zaakcentowana została też praca większości aktywnych kół. Szkolnictwo i troska o zabytki, tradycyjne imprezy i działalność kulturalna, wspieranie społecznych i politycznych celów, decydujących o jakości życia rodaków.

POWSTAJĄ KOŁA, RODZĄ SIĘ POMYSŁY
Koła Związku działają w szkołach i gimnazjach, na uczelniach, w zespołach teatralnych i artystycznych, w firmach, poszczególnych dzielnicach. Są w oddziale koła rodzinne i według zainteresowań… W ciągu ostatniego roku na mapie Wilna zjawiło się osiem nowych kół. Trzy z nich skupiają młodzież. Jest w tym niewątpliwie zasługa prezes oddziału Alicji Pietrowicz, która potrafi znaleźć wspólny język zarówno z seniorami jak i młodym pokoleniem, wychodząc naprzeciw pomysłom i w miarę możności wspierając każdą wartościową inicjatywę.

Prezes potrafi też skutecznie integrować wileńskie polskie środowisko poprzez tradycyjne imprezy, realizację projektów, m. in. w ubiegłym roku był to ciekawy i różnorodny program zapoznania się z Noblistą Czesławem Miłoszem, obejmujący tereny Litwy i Polski.

Należy przyznać, że w pewnym sensie prezes ma ułatwione zadanie, bo może się oprzeć na naprawdę aktywnych i chętnych do współpracy kołach, takich jak „Melodia” (prezes Janina Stupienko), Polskie Studio Teatralne (Lilija Kiejzik), koło im. M. K. Ogińskiego (prezes Krystyna Zimińska), młodzieżowe „Studium” (prezes Ilona Gryszkiewicz-Savickienė i nowy – Paweł Stefanowicz. To włśnie on opowiedział o tym, jak młodzież radzi sobie w zdobywaniu funduszy europejskich i pisaniu projektów).

PRIORYTETY I WYBORY
Oddział miejski bardzo aktywnie współpracuje m. in. z „Macierzą Szkolną”. To stołeczni Polacy w ramach walki z dyskryminacyjną Ustawą o oświacie byli organizatorami pikiet i wieców przy ambasadach, m. in. Węgier oraz Czech – w sprawie obrony praw mniejszości.

Delegaci konferencji pozytywnie ocenili pracę zarówno prezes, jak i Rady (w jej skład wchodzą wszyscy prezesi kół) oraz Zarządu i jednogłośnie wybrali Alicję Pietrowicz na prezesa oddziału na kolejną kadencję. Jej zastępcami zostali Paweł Stefanowicz i Irena Fedorowicz-Wasilewska.

Z wytypowanych w kołach 208 delegatów, na konferencję przybyło 167, co też świadczy o zaangażowaniu i odpowiedzialności wilnian za pracę swego oddziału.

REZERWY SĄ!
Cieszy fakt, że uczestnicy konferencji wzięli dość aktywny udział w dyskusji na nurtujące Polaków tematy. Należy przyznać, że podstawowym był temat szkolnictwa. Zarówno prezes ZPL, poseł na Sejm RL Michał Mackiewicz jak i prezes Stowarzyszenia Nauczycieli Szkół Polskich na Litwie „Macierz Szkolna” Józef Kwiatkowski (radny miasta) poświęcili im w swych wystąpieniach sporo uwagi. Prezes Związku zaznaczył, że rezerwy w swej działalności oddział miejski ma niemałe, bowiem zakładając, że w Wilnie mieszka około 100 tys. Polaków, nietrudno obliczyć, że imponująca liczba członków miejskiego oddziału jest jednak niesatysfakcjonująca. A gdzie jest reszta rodaków? Podobnie jest ze szkołami.

Jedynie trzecia część polskich dzieci chodzi do szkół z polskim językiem nauczania, jeszcze mniej – do polskich grup przedszkolnych.

Cóż, wygląda na to, że każdy z członków Związku ma się stać agitatorem z prawdziwego zdarzenia, który by potrafił krewnym, sąsiadom i znajomym wytłumaczyć priorytety szkoły z polskim językiem nauczania, zapoznał z wynikami pracy szkół i przedszkoli. O tym mówił radny Józef Kwiatkowski.

SZANUJMY SIĘ NAWZAJEM
Interesująco i emocjonalnie wypadła dyskusja o tym, czy miejscowi Polacy czują się komfortowo przyznając się i otwarcie demonstrując swoją polskość. M. in. Janina Biersiekierska mówiła o tym, że wielu ludzi ze względu na zajmowane stanowisko czy też miejsce pracy, nie może aktywnie uczestniczyć w pracy ZPL. Nie chcieli się z nią zgodzić radny, dyrektor gimnazjum Zbigniew Maciejewski i prezes koła „Rodzina Kleczkowskich” Michał Kleczkowski, który owszem przyznał, że pewnego razu nie dostał stanowiska z tego powodu, że nie chciał zlitewszczyć swego nazwiska (został zatrudniony na niższym stanowisku), ale już w ciągu roku awansował, bo liczy się jednak fachowość. Był z nim zgodny Zbigniew Maciejewski, który radził twardo stać w obronie swej postawy jako Polaka, zaznaczając, że nie jest się niczyim wrogiem, ale szanując innych, wymaga się szacunku do siebie.

LISTA PROBLEMÓW – BEZ ZMIAN
W dyskusji na konferencji zabierali też głos weterani oddziału: Fryderyk Szturmowicz, Jan Rynkiewicz i inni, którzy zgłaszali swoje uwagi i propozycje, co do pracy oddziału, wnosili poprawki do przyjętej przez konferencję rezolucji. To właśnie w niej uczestnicy konferencji ustosunkowali się do najbardziej istotnych spraw dla Polaków mieszkających na Wileńszczyźnie: oświaty w języku ojczystym, przestrzegania praw mniejszości, zwrotu ziemi i in.

Podsumowując obrady XIII konferencji Wileńskiego Oddziału Miejskiego ZPL można stwierdzić, że wilnianie-Polacy nie są obojętni wobec zagrożeń i życiowo ważnych dla polskiej społeczności spraw i są gotowi o nie się upomnieć u decydentów.

Każdy z piętnastu oddziałów Związku Polaków na Litwie ma swe priorytety w działalności. Do solecznickich priorytetów można śmiało zaliczyć to, by każde z kół działało jak najskuteczniej w swoim najbliższym środowisku, mając własne siedziby,  kooperując się z pokrewnymi organizacjami promowało polskość na każdym kroku.

WIZERUNEK WŁASNY
W swym referacie na konferencji sprawozdawczo-wyborczej, która się odbyła 5 maja br., prezes Solecznickiego Oddziału Rejonowego ZPL Zdzisław Palewicz przedstawił rzeczowy obraz, czym żyje dziś oddział, jego poszczególne koła w rejonie, gdzie ponad 80 proc. mieszkańców stanowią Polacy i w każdej gminie jest koło ZPL.

W 48 kołach jest obecnie 1243 członków: w niektórych zaledwie pięć osób, a w innych kilkadziesiąt. Działając mniej lub bardziej prężnie i zaangażowanie mają jedno zadanie: podnieść polskość do potęgi największej. I nie chodzi przy takiej koncentracji ludności polskiej o zorganizowanie jednej czy dwóch imprez do roku, ale o dbanie o polskość na co dzień. Poprzez używanie języka polskiego, wywieszanie tabliczek z nazwami ulic czy też informacyjnych napisów np. na sklepach, fryzjerniach w ojczystym języku, oddawanie dzieci do polskiej szkoły, dbanie o spuściznę historyczną, pielęgnowanie tradycji i kultury ojczystej.

Prezes wymieniał koła – te działające od lat, jak np. „Solczanie”, czy też powstałe całkiem niedawno – Polski Uniwersytet Trzeciego Wieku, „Tęcza”, „Soleczniki – miasto” i chwalił ich prezesów, że w zmieniającej się rzeczywistości, wciąż znajdują formułę pracy na rzecz polskości.

WYTRWAĆ W POLSKIEJ INNOŚCI
Zwracając się do zebranych na sali Zdzisław Palewicz podkreślał, że polskość – to też poprawne używanie języka, poznawanie historii swojej małej ojczyzny i ludzi, którzy potrafili nie tylko dziś, ale też przed laty – kiedy rejon był na siłę rusyfikowany – zachować polskość.

Pasją prezesa i mera Zdzisława Palewicza jest odkrywanie kart historii, w większości polskiej, tych okolic i zapoznawanie z nią miejscowych mieszkańców, szczególnie młodzieży. Tak właśnie się kształtuje świadomość narodową i dumę z tego, że jest się Polakiem.

Mówiąc o osiągnię­ciach Związku, prezes mówił o wkładzie jego członków do sukcesów na wyborach – sejmowych, do Europarlamentu, samorządowych, w których rejon odniósł bezpreced ensowy wynik zdobywając dla radnych z ramienia AWPL 22 mandaty z 25. Ten sukces zrodził się z tego, że ludzie widzą, iż miejscowa (nazwijmy – polska) władza, co mówi – to robi, co planuje – osiąga. Ale niczego nie da się zrobić będąc pasywnymi i Związek stara się kształtować aktywną postawę obywatelską u każdego mieszkańca. Jest ona pochodną ścisłej współpracy Związku Polaków na Litwie, AWPL i „Macierzy Szkolnej”. To integracja środowiska nie tylko poprzez znane i popularne w rejonie imprezy, ale też wspólne wyjazdy, jak ten np. do Katynia czy do Polski śladami bł. Jana Pawła II.

Prezes dziękował wszystkim za współpracę i zaznaczył, że owszem, zacząć kroczyć w pewnym kierunku jest trudno (rozpoczęli tę drogę w 1988 roku), ale wytrwać na raz obranym szlaku – jest sztuką. Więc trzeba ją posiąść i wytrwać w tej naszej polskiej inności.

DYSKUSJE I WYBORY
Zabierający głos w dyskusji goście: posłowie na Sejm RL Leonard Talmont i prezes ZPL Michał Mackiewicz gratulowali oddziałowi sukcesów i życzyli owocnej pracy, zaznaczając jak ważne jest solidarne, wspólne działanie, co wykazała społeczność polska stając m. in. jednym frontem w obronie tradycyjnego modelu szkoły polskiej na Litwie.

Prezes ZPL podkreślił dbałość w oddziale o to, by poszczególne koła miały swoje siedziby, swój stan posiadania, co pozwala im skuteczniej pracować na rzecz społeczności lokalnej. Chciałby jednak widzieć ściślejszą współpracę, np. na łamach NG.

Zabierający głos: wicemer rejonu Andrzej Andruszkiewicz, starosta Turgiel Wojciech Jurgielewicz mówili o aktywizacji młodzieży, zapoznawaniu jej z historią, której, niestety, nie znajdą w swoich szkolnych podręcznikach. Starosta Turgiel zaznaczył zresztą, że nie tylko młodzież jest ważna, ale również ludzie w starszym wieku, którzy niekiedy w ciągu całego życia nie mieli okazji pojechać do Macierzy. I jak potrafią się cieszyć z takiego wyjazdu.

O wadze oświaty i fenomenie rejonu – „dwujęzycznych” dzieciach, mówiła kierownik wydziału oświaty i sportu Regina Markiewicz. Dzielili się swymi refleksjami o pracy ZPL Antoni Jankowski i Stanisław Pieszko. Głos zabierali obecni na konferencji przyjaciele z Polski.

Delegaci konferencji wysunęli propozycję, by na kolejną kadencję prezesem oddziału nadal był – niezmienny od paru dziesiątków lat – Zdzisław Palewicz. Z wytypowanych w 48 kołach 97 delegatów, na konferencję przybyło 79. To oni jednogłośnie poparli kandydaturę Zdzisława Palewicza na stanowisko prezesa. Z kolei prezes zgłosił zastępców. Zostali nimi: Beata Pietkiewicz, Marzena Juchniewicz, Mariola Pieszko i Grzegorz Jurgo. Zatwierdzono listę delegatów na XIII zjazd ZPL oraz wytypowano dwie osoby do Rady ZPL: Leonarda Talmonta i prezesa oddziału.

Została przyjęta uchwała konferencji, w której bardzo precyzyjnie zostały wyartykułowane cele i sposoby ich realizacji w dziedzinie organizacyjnej, szkolnictwie, kulturze, sporcie, ochronie mniejszości, pielęgnowaniu dziedzictwa narodowego i in.Wypada życzyć, by oddziałowi udało się je urzeczywistnić.

W dniu święta narodowego – Konstytucji 3 Maja Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Wilnie zaprosiła rodaków do uczczenia tej daty na cmentarzu na Rossie, przy Grobie Matki i Serca Syna.

W uroczystości składania wieńców i oddania hołdu wybitnym rodakom udział wzięły placówki dyplomatyczne RP na Litwie, przedstawiciele Związku Polaków i  Akcji Wyborczej Polaków na Litwie, delegacje samorządów, polskich zrzeszeń i organizacji oraz młodzież szkolna i akademicka. Przy płycie wartę pełnili kombatanci i harcerze. W uroczystościach na Rossie uczestniczył goszczący na Litwie senator RP Włodzimierz Cimoszewicz oraz polscy piloci kontyngentu Orlik 4 z misji ochrony przestrzeni powietrznej Air Policing wraz z dowódcą  ppłk. Leszkiem Błachą. O znaczeniu Konstytucji 3 Maja i drodze Polski do niepodległości i demokracji mówił ambasador RP na Litwie Janusz Skolimowski. Modlitwę zaintonował ksiądz Mirosław Grabowski. Pieśni patriotyczne, łopot sztandarów, tak liczna obecność rodaków pozwoliły odczuć, że jest to prawdziwie narodowe nasze święto.

Członkowie Druskienickiego Oddziału Związku Polaków na Litwie swoją konferencję sprawozdawczo-wyborczą mieli 14 kwietnia.

Zebrani minutą milczenia uczcili pamięć ofiar zbrodni katyńskiej oraz rodaków, którzy przed dwoma laty 10 kwietnia zginęli w katastrofie samolotowej pod Smoleńskiem. W konferencji, która się odbyła w Domu Polskim w Druskienikach, wzięło udział 30 osób wydelegowanych z kół oddziału.

Prezes Druskienickiego Oddziału ZPL Helena Ališkevičienė złożyła sprawozdanie z działalności za okres trzech lat, podziękowała też wszystkim, kto w ciągu tego okresu aktywnie uczestniczył w życiu społeczności polskiej w Druskienikach. To z ich pomocą udało się wiele zrobić, by życie miejscowych Polaków było bardziej atrakcyjne, urozmaicone, by mogli wspólnie obchodzić święta, mieć kontakt z rodakami z Macierzy, którzy odwiedzają to uzdrowisko.

Uczestnicy konferencji mieli też możność zapoznać się ze sprawozdaniem komisji rewizyjnej, która przedstawiła stan faktyczny dysponowania środkami, jakie oddział wykorzystał w ciągu trzech lat. Zebrani byli zgodni co do tego, by pracę pani prezes oraz działalność zarządu ocenić jak najbardziej pozytywnie, co wyrazili gromkimi brawami. Doceniając pracę i aktywność Heleny Ališkevičienė zaproponowano, by w ciągu kolejnej kadencji też się zgodziła pełnić obowiązki prezesa. Propozycję Edwarda Waszkinela koledzy podtrzymali jednogłośnie. Gratulacje i odśpiewane „Sto lat” były nagrodą i zachętą dla pani prezes do dalszej owocnej działalności.

Delegaci uchwalili, by przekazać do Zarządu ZPL propozycję o wniesieniu poprawki do Statutu Związku w sprawie przedłużenia kadencji prezesów z trzech do pięciu lat. Uważają bowiem, że okres trzech lat jest za krótki, by zrealizować długoterminowe plany i dać się w pełni wykazać prezesowi.

Na konferencji utworzono nową komisję rewizyjną i wybrano zarząd Druskienickiego Oddziału. W jego skład weszło sześć osób: Danuta Siereicikienė (wiceprezes oddziału) oraz Janina Gromowa, Maria Bielińska, Irena Szkibel, Tadeusz Prawdzik (prezesi kół). W tym też dniu wybrano delegatów na XIII zjazd Związku Polaków na Litwie. Reprezentować społeczność polską uzdrowiska będą: Helena Ališkevičienė, Danuta Siereicikienė, Ignat Kozłowski, Maria Bielińska i Janina Gromowa.

Prezes oddziału podziękowała zebranym za aktywność i społeczną pracę przy porządkowania terenu wokół Domu Polskiego, pomoc w organizowaniu imprez, spotkań i wyjazdów. Życzyła sobie i rodakom Opatrzności Boskiej i zadowolenia z pracy nad integracją społeczności polskiej w Druskienikach, odradzaniem tradycji i ducha polskości w tym pięknym uzdrowisku. Obrady konferencji zakończono wspólnym biesiadowaniem: snuto plany na przyszłość, wspominano udane wyjazdy i ciekawe spotkania, życząc sobie nawzajem, by nadal działalność oddziału niosła druskienickim Polakom zadowolenie i radość z bycia razem.